Hồng Nga – “Đệ nhất đào ᵭộc”: “Làm mẹ” của bốn thế hệ nghệ sĩ, khóc cho chính mình trong nɦâп vậɫ

0
205

Trên sân khấu, Hồng Nga khiến khán giả căm phẫn trong nhiều vai phản diện, và cũng lấy không ít nước mắt của họ với vai người mẹ. Ngoài đời, bà cũng nặng nỗi niềm khi làm mẹ.

Hơn nửa thế kỷ làm mẹ của bốn thế hệ nghệ sĩ

Hơn nửa thế kỷ làm nghề, niềm đam mê cải lương của nghệ sĩ Hồng Nga chưa bao giờ thôi nồng nhiệt. Trong mớ ký ức còn lại, bà nói ngày đó luôn ước được về đoàn Thống Nhất, đứng diễn cạnh NSND Út Trà Ôn, “có chết cũng mãn nguyện”.

Hồng Nga - Đệ nhất đào độc: Làm mẹ của bốn thế hệ nghệ sĩ, khóc cho chính mình trong nhân vật - Hình 1

Ước mơ đó thành hiện thực, mở ra chặng đường mới trong sự nghiệp của nghệ sĩ Hồng Nga. Nhưng con đường ấy không bằng phẳng. Đêm ra mắt, những cái tên Bạch Tuyết, Phượng Liên được khán giả hân hoan đón nhận. Nhưng khi nghe hai tiếng Hồng Nga, họ im lặng, xen vào đó những tiếng xì xào: “thấy ghê”, “xấu quá”… Nhớ lại, bà chỉ cười, tự nhận mình xấu thật, vì đã thấp người, lại nặng đến 60kg với gương mặt rất tròn.

Hồng Nga thời thiếu nữ chưa có khái niệm làm đẹp, cũng chẳng biết cải thiện vóc dáng bằng cách mang giày cao gót. Tài sản duy nhất của bà là giọng hát tốt, chỉ cần cất lên sau bức màn nhung, khán giả đã vỗ tay rần rần.

Hồng Nga khóc, than thở với NSND Út Trà Ôn. Ông khuyên bà chuyển sang đóng đào mụ và bà đồng ý. Bà nhớ như in lần đầu được hóa trang vai mụ, bà nhìn vào gương giật mình hỏi NSND Út Trà Ôn: “Vì sao con trông giống như con cọp trên bia La De vậy?”. Ông mắng: “Mặt mày bự như thế làm sao vẽ cho đẹp được”.

Bỏ lại những tủi hờn, lo lắng sau lưng, bà bước lên sân khấu đầy tự tin, kiêu hãnh với vai mẹ trong tuồng Yên Ly Sơn, còn NSND Út Trà Ôn đóng vai con. Một lần, Hồng Nga đứng sai vị trí khiến NSND Út Trà Ôn nổi giận, chửi lẩm bẩm trên sân khấu. Bà ghé tai nói: “Cậu nên nhớ con đang… làm mẹ cậu đó”. Với tính khí của NSND Út Trà Ôn, bà biết cần phải trốn ngay sau đêm diễn để tránh “hậu họa”.

Từ bước khởi đầu này, Hồng Nga tiếp tục làm “mẹ” của ba thế hệ nghệ sĩ nữa, trong đó thế hệ thứ hai gồm: NSND Bạch Tuyết, NSND Lệ Thủy, NSƯT Thanh Sang… Một lớp nghệ sĩ khác đóng vai con của Hồng Nga gồm: NSƯT Vũ Linh, NSƯT Thoại Mỹ, NSND Thanh Ngân, Tài Linh, Thanh Hằng… Trên sân khấu kịch, bà đóng vai mẹ của các nghệ sĩ trẻ hơn như: cố nghệ sĩ Anh Vũ, Gia Bảo…

Khán giả, hậu bối đều gọi bà là quái kiệt, bởi vai nào cũng không thể làm khó Hồng Nga. Nhiều thế hệ vẫn run rẩy khi xem Hồng Nga đóng vai Thanh Đề (vở Mục Liên Thanh Đề), vai bà mẹ chồng (vở Duyên kiếp). Từng cái nhếch mép, bĩu môi của Thanh Đề, hay từng câu nói cử chỉ của bà mẹ chồng đều khiến khán giả phẫn nộ.

Hồng Nga - Đệ nhất đào độc: Làm mẹ của bốn thế hệ nghệ sĩ, khóc cho chính mình trong nhân vật - Hình 2

Thường những vai mụ, đặc biệt mụ độc, nghệ sĩ khác thường chê không đóng, có khi đến tay Hồng Nga vì quá “ế”. Nhưng bà không buồn, xem đó là cơ hội để thử sức. Khi diễn được nhiều vai, cũng là lúc cơ hội được mở ra nhiều hơn. Hơn nữa, theo quy định của hợp đồng ký vào thời điểm đó, bà phải làm hết mọi việc gánh hát giao mà không được lựa chọn hay từ chối.

Hồng Nga - Đệ nhất đào độc: Làm mẹ của bốn thế hệ nghệ sĩ, khóc cho chính mình trong nhân vật - Hình 3

Và cũng Hồng Nga, vai cô giáo Lan (vở Tuyệt tình ca), bà Hương Cả (vở Tô Ánh Nguyệt), bà Hậu (vở Tóc trắng mẹ bay)… khiến khán giả rưng rưng nước mắt với tình thương con bao la, những cay đắng, nghiệt ngã phải chấp nhận trong đời. Chất giọng thổ pha đồng, trầm nhưng lại vang buồn như tiếng chuông của Hồng Nga trở nên đắt giá hơn bao giờ hết.

Người mẹ nặng nỗi niềm ngoài đời

Cha Hồng Nga qua đời khi bà còn rất nhỏ. Vì thế, bà luôn khao khát một mái ấm gia đình đủ đầy. Nhưng ước mơ đó vẫn dở dang, qua ba lần đò.

Người chồng đầu, khi bà có con, vài ba bữa gặp nhau một lần, cuối cùng Hồng Nga nhận ra bà bị lợi dụng. Người chồng thứ hai, có với nhau ba mặt con, nhưng bà vẫn một mình gồng gánh, bởi người ta không thương bà, cũng chẳng có trách nhiệm. Đến người chồng cuối cùng, bà vẫn chịu đau khổ. Bởi tình yêu, sự nhẫn nhục của bà cũng không thắng nổi con “ma men” trong con người ông ấy.

Nữ nghệ sĩ tự miêu tả bà như một chiếc ghe cũ và nhỏ, chòng chành giữa sóng nước qua bao nhiêu năm tháng. Bà chấp nhận xem đó là số phận.

Hồng Nga - Đệ nhất đào độc: Làm mẹ của bốn thế hệ nghệ sĩ, khóc cho chính mình trong nhân vật - Hình 4

Mạnh mẽ, bản lĩnh, nhưng những chuyện buồn của quá khứ đôi lúc khiến bà chạnh lòng. Bà vẫn nhớ như in những tháng ngày cày cật lực để đủ tiền nuôi năm miệng ăn, nhưng cái nghèo vẫn cứ đeo bám. Nữ nghệ sĩ mang hai đứa con gái gửi cho người bạn. Ba năm sau, người bạn đó sang Thụy Sĩ định cư, mang theo hai con của bà rồi bị thất lạc. Bà chỉ biết con đã đến trời Âu, nhưng bặt vô âm tín.

Bà không nhớ đã bao nhiêu đêm sống trong lo lắng, sợ hãi, day dứt, tự trách bản thân vì ký ức kinh hoàng này. Ai đã làm mẹ sẽ hiểu, khi con mình sống hay chết, đói hay no đều không biết, thì lòng có lúc nào được bình yên? 18 năm ròng, bà giấu nước mắt vào trong để tiếp tục nuôi dưỡng những đứa con còn lại.

Năm 1996, trong một chuyến lưu diễn châu Âu, nhờ sự hỗ trợ của khán giả, bà tìm lại được con, nhưng lòng Hồng Nga lại vụn vỡ vì cả hai đều không nhận mẹ. Trời lạnh ở xứ người khiến lòng bà như đóng băng. Nhưng sau đó một năm, một trong hai người con đã đến xem Hồng Nga biểu diễn, cầm trên tay một bông hồng tặng mẹ. Bà mừng đến ngất xỉu. Năm sau nữa, chị lại về Việt Nam thăm bà. Dù chị không thể nói tiếng Việt để giao tiếp với mẹ, nhưng nhiêu đó cũng đủ xoa dịu nỗi niềm của bà bấy lâu. Hồng Nga vẫn nhiều ưu tư, trăn trở, dẫu hiểu bàn tay con người không thể đủ sức níu thời gian quay trở lại. Lắm lúc, hai tiếng “giá như” thật chua chát trong cuộc đời một con người.

Hồng Nga ít nhắc lại chuyện cũ. Bà bảo có khi ông trời công bằng, cho bà thành công với vai mẹ trên sân khấu, nhưng vai mẹ trong đời thật lại không được may mắn như vậy.

Năm 2020, bà đưa con gái sang Mỹ định cư, tìm việc làm. Bà nói bây giờ đỡ lo vì con cũng đã có công việc ổn định. Vì dịch COVID-19, nên nữ nghệ sĩ bị kẹt ở Mỹ một thời gian dài, và mới về lại Việt Nam cách đây không lâu. Hiện bà đang sống một mình tại TP.HCM. Mong ước lớn nhất của Hồng Nga là vẫn khỏe mạnh để được thường xuyên gặp khán giả, cho trọn kiếp con tằm nhả tơ.

9 tháng chống chọi ung thư của NSƯT Thanh Kim Huệ

“Cách đây mấy ngày, bác sĩ đã tiên lượng tình huống xấu nhất. Chị muốn về nhà… Có lẽ, chị biết sức khỏe của mình nên đã trăn trối hết những điều cần nói với gia đình”.

Khi nghệ sĩ Thanh Kim Huệ mất vì ung thư chiều 23/12, nhà báo Song Minh – người em thân thiết của vợ chồng Thanh Điền và Thanh Kim Huệ – chia sẻ dài về hành trình 9 tháng chiến đấu với ung thư của Thanh Kim Huệ. VietNamNet xin đăng bức thư tiễn biệt người nghệ sĩ cải lương tài hoa.

Chị đi rồi. Đi thật rồi. Chín tháng qua, cho đến khi viết lên những dòng này, nước mắt tôi không còn để rơi nữa. Chị đi rất thanh thản lúc 13h50 hôm nay 23/12.

Có lẽ, vai cô Lan trong Chuyện tình Lan và Điệp đã vận vào cuộc đời chị. Những câu hát cất lên từ tiếng hát có một không hai của chị đã quen thuộc với bao thế hệ yêu mến nghệ thuật cải lương nay đã thành sự thật:

“Bạch thầy, chắc con cũng sắp được đời đời yên nghỉ!

Mái tranh xưa chắc u buồn quạnh quẽ. Vì người con gái tên Lan không về nữa bao giờ. Nếu người xưa có trở lại tìm con, xin thầy nói là con đã đi xa. Đi xa với tấm lòng thanh thản…”.

Cô Lan của tôi không chỉ bỏ anh Điệp mà bỏ luôn hàng triệu khán giả hâm mộ ra đi. Thị Hến (Ngao Sò Ốc Hến) của tôi! Thủy Cúc (Đường gươm Nguyên Bá) của tôi! Sao Ly (Tình ca biên giới) của tôi! Tiêu Kim Yến (Người tình trên chiến trận) của tôi! Chúc Anh Đài (Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài) của tôi! Những vai diễn còn đó sao bây giờ chị đã bay đi theo gió, theo mây?

Tôi yêu rất nhiều nghệ sĩ, ca sĩ nhưng thần tượng chỉ có một. Tôi thuộc hết nguyên vở cải lương Chuyện tình Lan và Điệp từ năm 8 tuổi cũng vì chị ấy. Tình yêu với chị ấy đã khiến tôi quyết tâm làm nhà báo, lên Sài Gòn để phỏng vấn cho bằng được danh ca Thanh Kim Huệ. Từ bao giờ, tôi đã trở thành người thân như trong gia đình của chị và anh Thanh Điền.

9 tháng chống chọi ung thư của NSƯT Thanh Kim Huệ - Hình 1

Nhà báo Song Minh (trái) bên NSƯT Thanh Kim Huệ.

Cho đến hiện tại, ngay thời khắc này, chị không còn hát được, không còn nhắn tin cho tôi mỗi ngày nhưng tình yêu dành cho chị vẫn mãi mãi trong tim tôi, không bao giờ có thể thay đổi.

Chỉ một ngày sau khi nhận được tin mắc bệnh nan y, chị suy sụp hoàn toàn. Nhưng khi bác sĩ lên phác đồ điều trị, chị đã kiên cường chống chọi với bệnh tật. Chị là con nhà Phật nên mọi niềm tin chị đặt hết vào Đức Phật.

Chị lạc quan lắm cho đến khi bước vào ca mổ đầu tiên mà bác sĩ tiên lượng tỷ lệ thành công chỉ 50%. Buổi chiều mưa hôm ấy, tôi đang trên đường đi làm về thì nhận tin của anh Thanh Điền thông báo chị hôn mê sâu sau ca mổ. Tay lái loạng choạng, tôi tấp ngay vào lề đường đứng khóc ngon lành. Sau khi bình tâm lại, tôi chạy đến chùa Vĩnh Nghiêm, đốt hương cầu nguyện cho chị. Thời khắc đó, diễn viên Gia Bảo cũng đang ở một ngôi chùa khác cầu nguyện cho chị. Cô Lệ Thủy, chú Minh Vương cũng cầu nguyện. Chị Ngọc Huyền, Bình Tinh, Lâm Bảo Linh cũng cầu nguyện…

Chị bị bệnh nhưng quyết giấu bệnh, chỉ những người rất thân với chị mới biết. Chị sợ mọi người, khán giả thương yêu của mình lo lắng. Chị là vậy đó. Hơn 50 trong nghề, chị chưa từng phật lòng bất cứ ai.

Chị từng nói nếu không được hát, diễn, chắc chị không sống nổi. Vì thế mà vừa xuất viện về nhà, chị đã nhận lời ghi hình chương trình Dấu ấn huyền thoại để được đứng trên sân khấu, để có một dấu ấn huyền thoại với khán giả. Lúc đó, sức khỏe của chị tuy yếu nhưng giọng hát vẫn cao vút như một cô gái tuổi 20, nghe rất dễ thương, dù chị đã 66 tuổi rồi.

Khán giả xem một tiếng đồng hồ trên truyền hình thấy chị luôn nở nụ cười tươi. Nhưng không ai biết để quay xong chương trình này, chị đã xỉu đến 7 lần trong hậu trường vì sức khỏe còn yếu. Không ai ngờ, đây là chương trình cuối cùng chị biểu diễn trên sân khấu để quay hình.

Những ngày nằm viện, thể theo yêu cầu của giám đốc bệnh viện, chị đã hát chay trọn bài vọng cổ để phục vụ cho các y bác sĩ tuyến đầu. Có lẽ họ là những người rất may mắn, xứng đáng được chị hát phục vụ trong lần cuối đời của mình.

Cách đây mấy ngày, bác sĩ đã tiên lượng tình huống xấu nhất. Chị muốn về nhà… Có lẽ, chị biết sức khỏe của mình nên đã trăn trối hết những điều cần nói với gia đình. Anh Thanh Điền gọi điện cho tôi hay để tôi chuẩn bị tinh thần. Tôi lại khóc òa, bấm điện thoại gọi thông báo cho Việt Hương biết. Cả hai chúng tôi cùng khóc nức nở trong điện thoại.

Con tằm đến thác vẫn còn nhả tơ. Khán giả mê mệt giọng hát của chị. Tổ nghiệp đã cho chị một tên tuổi bừng sáng rực rỡ, đứng trên ngôi vị ngôi sao đào chính suốt gần 50 năm qua. Bao nhiêu kịch bản, lời ca cổ chị sáng tác để lại cho cuộc đời này. Chị đã hoàn thành xong sứ mệnh của một con tằm trút hết sợi tơ của mình! Chị yên tâm đi đi, khán giả sẽ không bao giờ quên chị. Tôi sẽ mãi mãi muốn ôm chị vào lòng.

Chỉ tiếc nuối nhất một điều, tháng 4 năm sau chị mới nhận danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân. Tôi muốn chị nhìn thấy niềm vui này nhưng không kịp nữa rồi. Tháng 4/2022 chị mới là Nghệ sĩ nhân dân nhưng trong lòng khán giả, chị đã là nghệ sĩ của nhân dân từ lâu lắm rồi!

Nguồn: https://vietgiaitri.com/9-thang-chong-choi-ung-thu-cua-nsut-thanh-kim-hue-20211223i6228601/